LYS'de Başarı Sırasını Ne Kadar Yükseltebiliriz?

okulsoru Mayıs 25, 2015 0

2015 yılı Yükseköğretime Geçiş Sınavı’nı (YGS) geride bıraktık. Bu yıl birçok aday tahmin ettiğinden daha düşük bir performans sergilediği için, “LYS’de sıralamamı ne kadar yükseltebilirim?” sorusu neredeyse tüm adaylar tarafından soruluyor ve bu soruya cevap bulmak çok daha önem kazandı. Parlakbirgelecek.com araştırma ekibi olarak tüm üyelerimizi bu konuda aydınlatmak için özel bir analiz hazırladık.
Lisans Yerleştirme Sınavı’nda (LYS) sıralama nasıl yükseltilir  sorusuna cevap bulabilmek ve bunun mekaniklerini anlamak için öncelikle YGS ve LYS'lerin yapısını bilmemiz gerekiyor.

YGS ve LYS Arasındaki Önemli Farklar 

YGS toplam dört bölümden oluşan ve genel bilgi düzeyini ölçen bir sınavdır. Herhangi bir yükseköğretim programına geçmek isteyen tüm adayların alması gereken bu sınava 2014 yılında 2.086.115 başvurmuş, 1.900.092 adayın puanı hesaplanmıştır. 1.761.353 aday 140 puan barajını, 1.423.127 aday ise LYS’ye girme hakkını sağlayan 180 barajını geçmiştir.
LYS’ye 2014 yılında toplam 946.252 aday başvurmuştur (girme hakkını kazananların %66’sı). LYS’nin YGS’den temel farkı 5 farklı oturumda yapılmasıdır. Adaylar LYS-1 (Mat-Geo), LYS-2 (Fiz-Kim-Biyo), LYS-3 (Ed-Coğ), LYS-4 (Tar-Coğ-Fel) ve LYS-5 (Y. Dil) oturumlarına girerek sınav sonuçlarını MF, TM, TS ve DİL puan türlerinde almaktadırlar. (Detaylı bilgi için bu yazımızı okuyun). LYS YGS’nin aksine daha fazla konu derinlikli ve alan bazlı olduğu için, sorular adayların lisede öğretim gördüğü alanlardaki konulardan çıkmaktadır. Bu nedenle, oluşan puan türlerindeki aday sayıları, toplam aday havuzundan çok daha düşüktür. Örneğin; 2014 yılında MF puan türlerinde 590.972, TM puan türlerinde 866.912 ve TS puan türlerinde 725.672 adayın puanları hesaplanmıştır. 180 puan barajını geçebilen aday sayısı ise MF’de ortalama 241.000, TM’de 455.000, TS’de 384.000 civarında olmuştur.

Hangi Sıralama Puanlarını Karşılaştırmalıyım?

LYS'de sıralamamı ne kadar yükseltebilirim sorusunun cevabını ararken ilk bakılması gereken hangi sıralama puanlarının karşılaştırılacağıdır. Çünkü YGS sonrasında adaylara YGS-1,YGS-2, YGS-3, YGS-4, YGS-5 ve YGS-6 olmak üzere 6 farklı puan ve sıralama verilmektedir. LYS’de ise adaylar MF-1, MF-2, MF-3, MF-4, TM-1, TM-2, TM-3, TS-1 ve TS-2 olmak üzere DİL hariç 9 farklı puan ve sıralama almaktalar. Dolayısıyla YGS puanlarının hangi LYS puanlarına denk geldiğini bilmeden yapılacak karşılaştırmalar anlamlı olmayacaktır.
LYS sonrası MF, TM ve TS puan türlerinden tercih yapacak olan adayların hangi YGS sıralamasına bakması gerektiği ders dağılımı yakınlığından çıkarılabilir. LYS’deki testleri Türkçe, Sosyal Bilimler, Matematik ve Fen Bilimleri kategorilerinde birleştirerek, YGS ve LYS’yi konu dağılımlarına göre doğrudan karşılaştırmak mümkündür.
Aşağıdaki tablo iki parçadan oluşmaktadır. Sol kısım, ÖSYM tarafından her testin tüm puan türlerine göre ağırlığını göstermektedir. Sağ kısım (Birleştirilmiş Performans) ise LYS testleri konularının YGS testlerine indirgenmesi ile 4 ana konu başlığında toplam ağırlığı (Örneğin, Türkçe başlığı YGS Türkçe ve LYS-3 Edebiyat, Sosyal başlığı YGS Sosyal Bilimler ve LYS-3 Coğrafya-1, LYS-4 Tarih, Coğrafya-2 ve Felsefe Grubunu kapsayacak şekilde) göstermektedir.

Tablo 1 – YGS/LYS Konu Ağırlıkları ve Birleştirilmiş Ağırlıklar

Bu tablodan yararlanarak tüm YGS puan türleri ile LYS puan türleri arasında benzerlikler tablosu üretilebilir. YGS ve LYS puan türleri arasındaki korelasyonları gösteren Tablo 2, herhangi bir LYS puan türü için en yakın hangi YGS puan türüne bakmamız gerektiğini gösterir. Korelasyon değerleri +%100 ile -%100 arasında değişmekte ve pozitif yüksek değerler benzerliği, sıfıra yakın değerler benzerlik olmadığını, negatif değerler ise tersliği göstermektedir.

Tablo 2 - YGS/LYS Benzerlik Tablosu

Tablo 2’de turuncu renklerle belirtilen hücreler LYS puan türüne en yakın YGS puan türünü göstermektedir. Buna göre, MF-1 ve MF-4 için YGS-1 sıralamasına, MF-2 ve MF-3 için YGS-2 sıralamasına, TM-1, TM-2 ve TM-3 için YGS-5 sıralamasına, TS-1 ve TS-2 için de YGS-4 sıralamasına bakmak uygun olacaktır.

Başarı Sırası Yükselmesinde Daralan Kıskaç Etkisi

Analizin başında belirttiğimiz gibi, YGS ve LYS arasındaki sıralama değişimlerindeki en temel faktör sınavlara giren aday sayılarıdır. YGS’ye giren aday sayısı ile LYS’ye giren aday sayıları arasında önemli farklar vardır. Dolayısıyla, barajı geçebilen adaylar, yalnızca daha düşük aday sayılarından dolayı “Daralan Kıskaç Etkisi” nedeniyle başarı sıralarını hızla artırabileceklerdir.

Grafik 1- YGS-LYS arasında Daralan Kıskaç Etkisi

Barajı geçme koşulunun YGS’de de LYS’de de %20 net çıkarmak olduğunu hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla YGS’de 32 net çıkararak barajı geçen bir adayın LYS’de de test kombinasyonlarında sadece %20 net (LYS-1’de 16, LYS-2’de 18, LYS-3’de 16, LYS-4’de 18 ve LYS-5’de 16) alarak çok ciddi bir başarı sırası yükselmesi yakalaması mümkündür. (Bakınız Grafik 1)
Bu oranlar MF’de 1.2 milyon, TS’de 1 milyon, TM’de ise 970 bin sıralama yükselmesine kadar iyileşme olabileceğini gösteriyor! Tabii ki bu iyileşmenin baraj seviyesindeki adaylar için geçerli olduğunun altını çizmek gerekmektedir. Daralan kıskaç herkes için eşit oranda bir fayda sağlamamaktadır. Değişik başarı sıralarına göre fayda analizine aşağıda devam edeceğiz, fakat önce YGS ve LYS’de oluşan farklı puan türlerinin arasındaki ilişkiyi ve sıralama yükseltmede hangi puanları karşılaştırmamız gerektiğini inceleyelim.

Başarı Oranımı Sabit Tutarsam Ne Olur?

Hedefimizdeki puan türüne göre hangi YGS başarı sırasına bakmamız gerektiğini yukarıdaki tablodan biliyoruz. Şimdi Daralan Kıskaç Etkisi’nin kazandırdığı baz etkinin değişik performans seviyelerindeki etkisine bakmakta fayda var. Çünkü alt seviyelerde yaşanan sıralama yükselmeleri başarı düzeyi arttıkça daha farklı oluşmaktadır.
Bu analizi yaparken MF, TM ve TS adaylarının YGS testi sonrasında çeşitli puan seviyelerinde yakalamış oldukları ortalama performansı LYS’de de devam ettirdiklerini varsayıyoruz. Örneğin, YGS Temel Matematik testinde %30 alan, yani 12 net çıkaran, bir adayın aynı başarı performansını LYS-1 testinde de göstererek ve yine %30 alarak 80 soruda 24 net çıkardığını varsayıyoruz. Bu varsayıma göre  Tablo 3 çeşitli puan seviyelerinde adayların sıralamalarında nasıl bir artış yaşayacaklarını göstermektedir.

Tablo 3 – Sabit Performans Oranı İle LYS Sıralama Artışı

Tablo 3'den de görüleceği gibi, bir MF adayı için ilgili YGS puanı 200 civarında ise LYS’de adayın başarı sırasını ortalama 315.016 sıra yukarı çekmesi beklenebilir. İlgili YGS puanı 300 olan bir MF adayı ise başarı sırasını ortalama 55.474 sıra yukarıya çekebilir. Başarı seviyesi göreceli olarak yüksek olan ve ilgili YGS puanı 400 bir adayın dahi sıralamasını ortalama olarak 12.932 sıra birden yükseltmesi olasıdır!
TM puan türünde, adayların sıralama yükseltme potansiyeli özellikle yüksek seviyelerde daha pozitif olabilmektedir. İlgili YGS puanı 200 olan bir adayın LYS sonrası ilgili TM puanını 729.034 sıra birden yükseltmesi olasıdır. 300 puan seviyesinde başarı sırası sıçraması ortalama 136.378 sıra, 400 puan seviyesinde ise 20.925 sıra civarında olabilecektir.
TS puan türünde, ilgili YGS puanı 200 olan bir aday LYS sonrasında performans seviyesini eşit tuttuğu takdirde sıralamasını 852.852 sıra birden yükseltebilir. 300 puan seviyesindeki adaylar ilgili TS puanında sıralamasını ortalama olarak 178.154 sıra birden yükseltebilirken, 400 puan seviyesinde ise ortalama yükseliş 14.011 sıra olabilmektedir.
Tablo 3 ve sonuçları çeşitli puan seviyelerinde adayların LYS performanslarını YGS ile aynı oranda devam ettirmeleri varsayımı üzerine yalnızca fikir vermek amacıyla onlarca senaryo sonrasında üretilmiştir. Elbette ki her adayın durumu özeldir ve ortalamadan farklılık gösterir. İşte bu yüzden senaryo hesaplarını yaparken size yardımcı olması için YGS Durum Değerlendirme modülünü geliştirdik. YGS performansına göre LYS senaryolarını otomatik olarak oluşturan YGS Durum Değerlendirme Raporunun yanında TUTAR MI? modülünü de kullanarak taslak tercih listenize göre yerleşebileceğiniz programları görebilirsiniz. Ücretsiz YGS Durum Değerlendirme Raporunu buradan alabilirsiniz. Taslak tercih listeni aldıktan sonra TUTAR MI? modülünü kullanmak için buraya bakmanız yeterlidir.
Hedefinizde özel olarak bir program varsa ve bu programa yerleşebilmek için LYS’de nasıl bir performans çıkarmanız gerektiğini merak ediyorsanız size göre bir başka uygulamamız da bulunmakta. KAÇ NET? uygulaması size YGS netlerinizi soruyor ve istediğiniz programa yerleşmek için LYS’den yapmanız gereken tüm net kombinasyonlarını hesaplıyor. KAÇNET? modülünü kullanmak için hemen tıkla.

Beklentilerim Ne Yönde Olmalı?

Elbette başarı sırasını sabit tutmak tüm adaylar için mümkün olmayabiliyor. YGS’de gösterilen performans LYS’de aşağı ya da yukarı yöne gidebiliyor. Bu dağılımları daha detaylı anlayabilmek için YGS’de 1-50.000, 50.001-100.000, 100.001-250.000, 250.001-500.000 ve 500.000 üstü kategorilerde adayların başarı sıraları aşağıda incelenmiştir.
Grafik 2’de görüleceği gibi, ilk 50.000 sıralamasındaki adayların %63’ü başarı sıralarını ilerletebilirken, %37’sinin başarı sıralarında gerileme gözlemlenmiştir. Adayların %33’ü ortalama başarı sırasını 0-10bin sıra ilerletirken, yaklaşık %28’i 0-10bin sıra gerileme yaşamıştır. 10-20bin sıra birden ilerleyen aday oranı %18 civarında olmuştur.

Grafik 2 – YGS’de ilk 50.000 Sıralamasındaki Adayların LYS Başarı Sıraları Değişimi

Grafik 3’de görüleceği gibi 50.001-100.000 sıralamasındaki adayların %82’si başarı sıralarını ilerletebilirken, %18’inin başarı sıralarında gerileme gözlemlenmiştir. Adayların yaklaşık %15’i ortalama başarı sırasını 0-10bin sıra ilerletirken, yaklaşık %10’u 0-10bin sıra gerileme yaşamıştır. Başarı sıralarını 10-20bin sıra birden ilerleten aday oranı %15 civarında olmuştur. Sıralamasını 20-30bin ve 30-40bin sıra birden ilerleten aday oranları yaklaşık %12 düzeyindedir.

Grafik 3 – YGS’de 50.001-100.000 Sıralamasındaki Adayların LYS Başarı Sıraları Değişimi

Grafik 4’de görüleceği gibi 100.001-250.000 sıralamasındaki adayların %92’si başarı sıralarını ilerletebilirken, %8’inin başarı sıralarında gerileme gözlenmiştir. Adayların yaklaşık %33’ü ortalama başarı sırasını 0-50bin sıra birden ilerletirken, yaklaşık %30’u 50-100bin sıra birden ilerletmiştir. Başarı sıraları gerilemeleri ağırlıklı olarak 0-50bin bandında gerçekleşmiştir (yaklaşık %7).

Grafik 4 – YGS’de 50.001-100.000 Sıralamasındaki Adayların LYS Başarı Sıraları Değişimi

Örnekler

Genel istatistiklerin yanı sıra, bazı ciddi sıralama artışlarına örnek olması amacıyla, geçmiş yıllarda sıralamalarını artıran bazı adayların sonuç belgelerini aşağıda bulabilirsiniz!
Örnek-1: YGS-4’de başarı sıralaması 39.134 olan bir üniversite adayının LYS sonrasında TS-2 puan türünde başarı sıralamasını 922’ye yükselmiştir.
Örnekteki adayın YGS ve LYS netleri ile LYS’de başarı sırasını nasıl yükselttiğini öğrenmek için tıkla.

Örnek - 2: YGS-2’de başarı sıralaması 33.528 olan bir üniversite adayı, LYS’de MF-3 puan türünde başarı sıralamasını 7.869’a yükseltmiştir.
Örnekteki öğrencinin YGS ve LYS netlerini görmek ve LYS’de başarı sırasını nasıl yükselttiğini öğrenmek için tıkla.

Örnek-3: YGS-5’de başarı sıralaması 68.935 olan bir üniversite adayı, LYS sonrasında TM-3 puan türünde başarı sıralamasını 7.124’e yükseltmiştir.
Örnekteki adayın YGS ve LYS netlerini ve LYS’de başarı sırasını hangi testlerden kaçar net yaparak yükselttiğini öğrenmek için tıkla.

Örnek - 4: YGS-1’de başarı sıralaması 18.203 olan bir üniversite adayı, LYS’de MF-4 puan türünde başarı sıralamasını 2.655’e yükseltmiştir.
Örnekteki adayın YGS ve LYS netleri ile LYS’de başarı sırasını hangi testlerden kaçar net yaparak yükselttiğini öğrenmek için tıkla.

Örnek - 5: YGS-5’de başarı sıralaması 85.699 olan bir üniversite adayı, LYS’de TM-3 puan türünde başarı sıralamasını 7.534’e yükseltmiştir.




KAYNAK:http://parlakbirgelecek.com/tr/faydali-bilgiler/universiteye-hazirlanirken/lys-de-siralama-ne-kadar-yukseltilebilir